WAWACAN SIMBAR KANCANA

oleh

Kacaturkeun karajaan Talaga nu dipingpin ku hiji taja nu nelah Raja Talaga Manggung. Raja Talaga Manggung boga anak dua nyaeta nu cikal ngaranna Raden Panglurah jeung nu bungsu ngaranna Simbar Kancana. Simbar Kancana geus boga salaki, ngaranna Palembang Gunung. Dina hiji waktu Raden Panglurah dititah tapa ka gunung Bitung ku ramana. Tujuanana pikeun ngeberesihkeun diri. Raja hayang Raden Panglurah bisa jadi raja nu bisa mingpin karajaan Talaga kalayan bener Kahayang ramana dicumponan ku Raden Panglurah Raden Panglurah tuluy indit tatapa di gunung Bitung salila tujuh taun tujuh bulan tujuh poe tujuh peuting

Sanggeus Raden Panglurah indit tapa di gunung Bitung, Palembang Gunung salaku minantu Raja Talaga Manggung ngarasa hayang jadi raja Talaga, Palembang Gunung apaleun yen Centang Barang salaku juru simpen keraton nyaho apesa Raja Talaga Manggung Palembang Gunung ngahaja ngadeukeutan Centang Barang sangkan bisa nurut jeung dack mantuan ka Palembang Gunung. Centang Barang diolo rék diberi pangkat patih di karajaan Talaga tapi saratna karajaan Talaga kudu dipingpin ku Palembang Gunung.

WAWACAN BANDUNGSARI BASA SUNDA

oleh

Gambuh

Kacarios nu kasarung, dina leuweung luwang-liwung, Raden Kuda Gambar Sari, nyorang lebak nyorang pasir, ayeuna di leuweung gonggong.

Raden keueung kalangkung, curucud cisoca ngucur, barina nyaur ngalengis, manahna rada ngucur, barina nyaur ngalengis, manahna rada kaduhung, teu nga ku-ngaku saur kolot.

Pasrah ka Gusti Yang Agung, bari maca alhamdu, alhamdulillah hirobbilaalamin, hurip nuhun simagonggong.

Panggih eujeung manuk ciung, eunteup dina luhur kayu, ari Kuda Gambarsari, bongan Agus teu ngaku-ngaku, kana omongan baréto.

Ku Raden tuluy kdangu, manuk ciung téh di luhur, tuluy Radén alak-ilik, bersaha nu cumeluk, kawas-kawas sora ewong.

WAWACAN SURYANINGRAT BASA SUNDA

oleh

Kacaturkeun hiji karajaan nu ngaranna Banuringsit diparéntah ku Raja Suryanagara. Eta raja téh boga putra ngarana Suryaningrat. Ari Suryaning rat téh boga garwa ngaranna Ningrumkusumah, anak patih. Sanggeus raja Suryanagara tilar dunya, Raden Suryaningrat diangkat jadi raja. Horéng diangkatna Suryaningrat téh teu dipikaresep ku Raja Duryan. Karajaan Banu ringsit diserung ku Raja Duryan, kalawan pangrojong ti rahayat Banuring- sit Istri Suryaningrat, nyaéta Ningrumkusumah, dipaksa pikeun jadi istri Raja Duryan

Ku cara make élmu sirep. Ningrumkusumah bisa ngabebaskeun sa lakina. Tuluy maranéhna kabur ka leuweung Maranéhna tuluy ngalalana, antukna nepi ka wewengkon nagara Durselam. Waktu keur mandi di hiji ta man anu éndah, Ningrumkusumah katingali ku patih Indra Bumi nu dibéré pancén ku raja Durselam pikeun néangan wanoja geulis pigarwaeunana.

WAWACAN SULANJANA BASA SUNDA

oleh

Ganti anu dicarita, Sang Prebu Siliwangi, manahna héran
kacida, ku panganggo Nyi Nawangsih, ana nya ku héran teuing,
paré saranggeuy geus tangtu, paréntah teu daék béak, taya sudana
saeutik, unggal taun leuit kudu baé tambah.

Nu kumaha kapiatina, ayeuna meungpeung keur sepi, hayang
nyaho rék ditéang, panganggona Nyi Nawangsih, Sang Prebu tuluy
indit, seug lajeng asup ka dapur, tatapina éta raja, hanteu jongjon
rada risih, hanteu kaur balas nyoréang ka tukang.

Ti dinya tuluy dibuka, sadayana ditingali, Raja hookeun kacida,
ngahuleng barina dzikir, na kumaha héran teuing, nyaur dina jero
kolbu, langkung pinter Nawang Wulan, panganggona langkung
leuwih, ngan saranggeuy berkatna kabina-bina.

WAWACAN BABAD GALUH BASA SUNDA

oleh

Nyai Ujung Sekarjingga, didangdanan beuteungna maké kawali, jiga nu reuneuh nyemplu, dicandak ka payunan, disandingkeun calikna deukeut ka ratu, kocap Ajar Patih datang, geus aya payuneun gusti.

Lajéng Ajar téh haturan, jisim abdi ngahaturkeun pangabakti, éta rupina sakitu, lajéng Ratu mariksa, éta naon geuning kawas rupa daun, pék Ki Ajar téh haturan, reundeu asal ti nu ngirim.

Lamun kitu mah petana, manéh Ajar méré seredan ka aing, Ratu beuki tambah bendu, manéh Ajar kawasa, cing seug taksir mangkéna ngajuru, ieu pamajikan urang, medal pameget ta istri.

Ratu ngandika ka Ajar, ieu kasakit ku manéh kudu leungit, manéh anu nyieun kitu, Ajar henteu tarima, teu mupakat pada jalma nyieun kitu, wondéning kudu walaras, éta sagala panyakit.

Sugan baé katarima, sembah puji ka Pangéran sajati, miwah kangjeng pararosul, ngan éta Nu kawasa, ngaleungitkeun kana sagalaning mahluk, nu aya di alam dunya, di lahir reujeung di batin.

CONTOH WAWACAN PENDEK BAHASA SUNDA

oleh

Asmarandana
Meureun hidep gé geus nguping, carios sepuh baheula, aya dongéng anu ramé, carita pantun asalna, asli dongéng ti Sunda, carita Lutung Kasarung, kieu geura lalakonna.

Kacaturkeun hiji wanci, tempatna di kahiangan, bujangga karempel kabéh, para pohaci harémpak, sareng hiji satria, kasép putra Sunan Ambu, anu jenengan Guru Minda.

Guru Minda hiji wengi, ngimpén tepang sareng mojang, geulis teu aya nu néndéng,

ayana di alam dunya, nagara Pasir Batang, anjeunna keukeuh rék lungsur, milari ka Pasir Batang.

Ibuna maparin widi, nanging kedah salin rupa, Guru Minda anu kasép, gentos rupa jadi héwan, hideung lestreng buntutan, disebat Lutung Kasarung, nembé lungsur ka dunya.

WAWACAN PANJI WULUNG

oleh

Kacaturkeun nagara Sokadana, anu kaceluk réa ketan réa keton, sugih dunya taya kakurang, sarta rajana sabar adil palamarta. Ngaran rajana Déwakéswari. Anjeunna kacida miasihna ka Tunjungsari nu keur kakandungan, selir nu asalna ti Balangbangan.

Ku hal éta, praméswari langkung-langkung ijidna ka éta selir, sarta sakongkol jeung Ajar Guna Wisésa pikeun ngusir Tunjungsari ti karaton. Ajar nyaurkeun ka Raja yén selir téh geus ngalampahkeun jinah jeung salah saurang pangiringna nu ngaranna Panolih. Puguh baé Raja téh bendu sarta maréntahkeun sangkan Tunjungsari katut Panolih dihukum pati. Anjeunna miwarang Patih Lembu Jayéng Pati pikeun nelasan Tunjungsari. Tapi patih teu tégaeun pikeun nelasan Tunjungsari. Batan dipaéhan mah, Tunjungsari téh kalah tuluy disingkurkeun ka hiji lembur, sarta nitah Panolih sangkan indit jauh kaluar ti wewengkon Sokadana. Patih mulang deui ka nagara bari mawa daun ceuli nu dikeureut ku manéhna tina mayit tahanan dipanjara keur bukti. Raja percayaeun yén éta téh ceuli Tunjungsari sarta yakin selirna geus ditelasan.

BIOGRAFI SINGKAT BAHASA SUNDA

oleh
CONTOH BIOGRAFI BAHASA SUNDA

Ngaran lengkepna Cécép Burdansyah. Nénéhna mah Cécép. Anjeunna lahir di Ciwidéy, tanggal 23 Séptémber 1963. Mimiti ngarang ti keur SMP kénéh. Karya-karyana anu mimiti dimuat dina mingguan Giwangkara jeung Mingguan Pelajar.

Tuluyna mah Cécép leuwih loba ngarang dina basa Sunda. Carponna anu mimiti dijudulan “Kaleleban’, dimuat dina majalah Manglé. Harita Cécép téh masih sakola di SMA.

Kungsi digawé di perkebunan téh Patuha, meunang opat taun. Salila digawé di perkebunan, Cécép tetep nulis carpon. Sakapeung-kapeungeun turun gunung ka Bandung, ruang-riung jeung papada pangarang Sunda.

OTOBIOGRAFI SINGKAT BAHASA SUNDA

oleh
CONTOH BIOGRAFI BAHASA SUNDA

Pangeusi Kota Bandung geus réa nu ngungsi. Tapi henteu meruhkeun sumanget gawé, angger baé ari pancén mah dilaksanakeun sakumaha mistina. Ari paripolah NICA, éstuning beuki samemena baé. Rahayat kota nu beuki saeutik téh, hantem-hanteman disingsieunan, diprovokasi, diganggu ku rupa-rupa cara. Pasukan Gurka beuki remen patroli ka wewengkon Républik. Alesanana teu béda jeung nu enggeus-enggeus, nyaéta pikeun ngabuburak pasukan Républik anu remen ngagerilya ka wewengkon Bandung Kalér. Enya anu diudagna mah pasukan Républik, tapi nyatana mah rahayat-rahayat kénéh anu jadi korban téh.

Sabudeureun kota asa beuki harénghéng, saréréa pada-pada dikukuntit ku kakeueung. Katurug-katutuhna téh, rahayat beuki riweuhna basa datang bancang pakéwuh alatan musibah alam: walungan Cikapundung nu limpas, imah di sapanjang éta walungan kakeueum. Éta musibah, bisa jadi lantaran hujan badag teu eureun-eureun. Tapi deuih, mungkin baé aya nu codéka. da aya béjana, datangna banjir téh lantaran bendungan di Dago luhur aya nu ngaruksak. kajadian kitu téh terus baé dipatalikeun jeung niat sawatara jalma pikeun sabotaseu, sangkan rahayat nu dumuk kénéh di wewengkon Républik beuki teu betah. Réa pisan nu jadi korban ku éta kajadian téh, pangpangna mah rahayat nu teu tuah teu dosa. Sigana moal kurang ti saratus urang. Maranéhna henteu kaburu nyalametkeun diri lantaran cai badag datangna dadak-dadakan, tengah peuting deuih, basa maranéhna keur ngaranjang ka alam ngimpi.

BIOGRAFI TOKOH SUNDA

oleh
CONTOH BIOGRAFI BAHASA SUNDA

Cing aya di antara hidep anu kungsi apal ka Ir R. H. Ukar Bratakusuma? Kawasna keur nu icikibung dina widang pertambangan hususna, masarakat Jawa Barat umumna, moal bireuk deui kana jenengan Ukar Bratakusumah téh. Anjeuna salasaurang inohong Sunda anu gede jasana ka nagara. Ti mimiti jaman penjajahan nepi ka jaman pangwangunan, anjeuna teu weléh icikibung milu ngurus lemah cai Pangpangna mah dina widang atikan jeung pertambangan. Matak pantes mun Ir. R. H. Ukar Bratakusumah disebut Pajoang jeung Panaratas Widang Pertambangan.

Ir. R. H. Ukar Bratakusumah teh lahirna di Ciamis, persisna di Kampung Ciwahangan, Desa Barégbég, tanggal 16 Oktober 1911. Pupusna di Jakarta 12 Maret 2003. Mangsa bure di lemburna, Ukar Bratakusumah resep ngangon munding.

Mangsa rumaja, nyuprih elmu di HIS (Hollandsch Inlandsch School) Purwakarta dina taun 1918. Sabada namatkeun sakola di HIS Purwakarta taun 1925, Likar Bratakusumah hijrah ka Bandung disampeur ku rakana, Rd. Ema Bratakusuma, supaya nuluykeun sakola ka Meer Uitgebreid Lager Onderwijs (MULO).

BIOGRAFI RADEN DEWI SARTIKA BAHASA SUNDA

oleh
CONTOH BIOGRAFI BAHASA SUNDA

Raden Déwi Sartika. Nelahna Ibu Dewi. Gede pisan jasana enggoning ngaronjatkeun darajat kaom wanoja, pangpangna wanoja Sunda Tarékahna ngadegkeun Sakola Istri. jadi pamiangan pikeun ngawangun wanoja nu wedel tur pinter.

Hiji mangsa, réréncangan Raden Déwi Sartika nampi serat. Kumargi teu tiasa maca, nya nyuhunkeun dipangmaoskeun ka Raden Déwi Sartika. Anjeunna sedih ningali nasib kaomna siga kitu téh. Kumaha lamun eusi surat téh bakal nyilakakeun dirina? Eta nu jadi salasahiji pangjurung ka Raden Déwi Sartika pikeun ngamajukeun kaom wanoja

CONTOH OTOBIOGRAFI BAHASA SUNDA

oleh
CONTOH BIOGRAFI BAHASA SUNDA

Dina ijasah-ijasah tanda tamat sakola, dina bisluil-bisluit kadinesan, fitimangsa dilahirkeun téh ditulis 2 Oktober 1928. Tapi sakapeung, dina Kar tu Tanda Penduduk (KTP), dicatet 2 Oktober 1929 Sarua ari tempatna mah di Desa Banjarsari, puseur kota kacamata. Persisna mah di di Kampung Ci- badak. Ari Banjarsari kabawa ka Kabupaten Ciamis Perenahna di jajalaneun antara Banjar-Pangandaran.

Teu aya “akta kalahiran” anu bisa dijadikeun cecekelan nu pasti dina titimangsa kalahiran. Sa bab harita mah, ngan urang kota, anu lumrah nyarieun akta lahir téh. Kitu gé urang kota nu kaasup “priyayi” (pagawé nagri). Di kampung mah sgala rupa kajadian téh cukup ku dirangkepkeun jeung kajadian penting, saperti mimiti aya karéta api anu tembus nepi ka Cijulang. Atawa basa anggeus pisan nyieun sasak beusi Walungan Ciputra haji Atawa deui, basa Ir Sukarno dibuang ka sabrang, jeung sabangsana.

BIOGRAFI TOKOH SENIMAN SUNDA

oleh
CONTOH BIOGRAFI BAHASA SUNDA

Raden Machjar Angga Koesoemadinata (dibaca Raden Mahyar Angga Kusumadinata) dibabarkeun di Sumedang, 7 Désémber 1902, pupus di Bandung, 9 April 1979. Anjeunna téh seniman tur étnomusikolog Sunda Kawentar minangka pangatik nu husus ngamajukeun seni sora, panalungtik karawitan tur ahli téori musik Sunda. Anjeunna nu nyiptakeun “serat kanayagan” (sistim no tasi nada) da-mi-na-ti-la, katut nyipta sistim 17 titilaras Sunda

Raden Machjar Angga Kusumadinata kalawan nénéhna Pa Machjar, kawentar ogé minangka seniman nu nyiptake- un lalaguan Sunda. Anjeunna gemet niténan laras pélog jeung saléndro ti keur budak kénéh. Guguru ka sabaraha urang juru tembang, kawih, jeung nayaga. Seniman nu kungsi dipiguru ku anjeunna téh di antarana diajar rebab ka Pa Étjén Basara, Pa Sura, jeung Pa Natadirejo, diajar gamelan ka Pa Sai jeung Pa Idi, sarta diajar tembang ka Pa Oetje, juru pantun kawentar di Bandung.

BIOGRAFI ALI SADIKI BAHASA SUNDA

oleh
CONTOH BIOGRAFI BAHASA SUNDA

Buntut kajadian Gerakan 30 September PKI, kaayaan di puseur nagara Jakarta harénghéng. Nyawa manusa ampir teu aya hargana. Rayat balangsak, barang-barang kaperluan lus-les teuing ka mana. Unggal poé kudu baé manggihan mayit, ngambang dina walungan.

Ku sabab euweuh duit, pangwangunan macét. Jalan-jalan rarenjul, sakola barutut, sajaba ti kurang téh. Nyaksian kaayaan kitu, Presiden Seokarno ngangkir Letkol Marinir Ali Sadikin ka Istana Merdéka.

Diangkir ka istana ku Presiden, Ali Sadikin reuwas. Aya naon? Boa-boa aing rék dihukum, cenah. Da apan harita téh loba jelema ditéwakan.
“Ali, nyaho naon sababna anjeun dipanggil?” cenah, saur Bung Karno, barang Ali Sadikin sumping ka Istana Merdéka.

SEMPALAN CARITA PANTUN DEWI SRI MULIH KA JATI

oleh

Kacarita Déwi Sri, beuki lila beuki gedé. Beuki gedé beuki geulsi. Geulisna kawanti wanti, éndahna kabina-bina. Rambutna ombak banyuan, galing muntang dina tarang, nya tarang téja mentrangan. Damis lir kadu sapasi, pangambung kuwung-kuwungan, lambey beureum bawna ngajadi, soro soca béntang timur sakembaran. Raray lir bulan purnama, keusik bentik cadas hérang, kahibaran ku Déwi Sri.

Kocap Sang Hiang Déwa wenang anu gagah sarta sakti, ningali kageulisan Nyi Pohaci kitu téh, manahna ngaraos paur. Paur alahmanan maut hinis, sabab émutanana tangtu Yang Pramésti baris kabéngbat manahna, palay migarwa Lamun kajadian kitu. pisakumahaeun teuing pinyerieunana haté Déwi Uma. Ti leuleutik dirorok disusuan ari geus gedé dipigarwa ku carogé. Emh, deudeuh.

error: Content is protected !!